DSP – Bộ xử lý tín hiệu âm thanh số cho xe hơi

 

Có một câu hỏi thường gặp đối với người dùng khi mới tiếp xúc với bộ môn âm thanh xe hơi đó là “DSP là gì?” hay “Bộ xử lí tín hiệu số là gì?”. Vì vậy, hôm nay Alpine Việt Nam xin đồng hành cùng các bạn để mang lại một số thông tin về “DSP”. 

 

Thực tế thì việc xử lý tín hiệu không có gì mới đối với ngành công nhiệp âm thanh xe hơi. Vào những năm 80, ngành công nghiệp này đã có các bộ cân bằng âm thanh độc lập, bộ phân tần và thậm chí cả thiết bị chuyển pha - tất cả đều được thiết kể để giúp cân chỉnh sao cho hệ thống âm thanh trên xe hơi của bạn nghe tốt hơn.

 

Bộ xử lý tín hiệu âm thanh số cho xe hơi thương hiệu Alpine

Bộ xử lý tín hiệu âm thanh số cho xe hơi thương hiệu Alpine

 

Tuy nhiên các thiết bị này được thiết kế từ các linh kiện điện tử cố định như tự điện, điện trở,...vv, và chỉ xử lý được các tín hiệu tương tự (analog), làm cho thiết bị khá cồng kềnh và việc căn chỉnh cũng bị hạn chế. Gần đây, trọng tâm trong xử lý tín hiệu âm thanh đã chuyển từ dạng tín hiệu tương tự (analog) sang dạng tín hiệu số (digital). Hiện nay có rất nhiều bộ xử lý tín hiệu số độc lập được ra đời và thậm chí tích hợp thêm amply ngay trong bộ xử lý. Chúng ta hãy cùng khám phá công dụng và tìm ra lý do tại sao nên trang bị thêm bộ “DSP” vào hệ thống âm thanh trên xế cưng của bạn!

 

DSP là gì?

 

DSP là viết tắt của từ Digital Signal Processor – bộ xử lý tín hiệu số. DSP sử dụng bộ vi điều khiển được thiết kế đặc biệt để điều khiển các tín hiệu âm thanh đã được số hóa (âm thanh ở dạng kỹ thuật số). Hầu hết các DSP trên thị trường được tích hợp bộ phân tần, bộ cân bằng âm thanh, các tính năng làm trễ tín hiệu mà chúng ta có thể sử dụng để tối ưu hóa hiệu suất cho hệ thống âm thanh.

PDP-E800DSP-alpine

PDP-E800DSP Alpine 

 

Các chức năng chính của DSP

 

1. Crossover (Bộ cắt tần số)

 

Không một chiếc loa ô tô đơn lẻ nào có thể đáp ứng được chính xác âm sắc của toàn bộ giải âm thanh, mỗi chiếc loa được thiết kế ra đều có một nhiệm vụ riêng và hoạt động ở một phạm vi tần số cụ thể. Ví dụ loa Treble xử lý tín hiệu tần số cao, thường trên 3kHz. Loa trung tần xử lý phần lớn giọng hát hay các âm thanh tự nhiên, hoạt động trong khoảng 100Hz đến 3kHz. Các loa trầm và loa siêu trầm đảm nhiệm các tần số nhỏ hơn 100Hz. Các tần số tương thích này tùy thuộc vào vật liệu, hình dáng và kích thước của từng loa. Và tất nhiên chiếc loa sẽ hoạt động tối ưu nhất khi được sử dụng đúng trong khoảng tần số của nó.

 

Bộ cắt tần số âm thanh xe hơi Alpine

Bộ cắt tần số âm thanh xe hơi Alpine

 

Chức năng crossover được sinh ra để làm nhiệm vụ phân chia tần số cho các loa cụ thể. Trong các bộ loa thành phần hai hoặc ba đường tiếng (2-way/3-way) chúng ta thường thấy có các cục phân tần. Tuy nhiên như đã đã nói ở trên, các cục này chỉ qui định một khoảng tần số nhất định cho loa treble hay loa trung tần. Nếu sử dụng chức năng Crossover trong bộ xử lí tín hiệu số, chúng ta có thể dễ dàng tùy chỉnh tăng hay giảm khoảng tần số cho từng loa tùy thuộc vào đặc trưng của giàn âm thanh hay còn gọi là giàn âm thanh chủ động (active).

 

2. Tính năng làm trễ tín hiệu (Time alignment/Time correction)

 

Khoảng cách các loa trong xe đến vị trí người nghe là khác nhau. Ví dụ như loa cột A bên trái đến vị trí người lái sẽ gần hơn loa cột A bên phải. Do đó âm thanh trong cùng một bản nhạc được phát ra từ loa bên trái sẽ đến tai người nghe trước một khoảng thời gian so với loa bên phải. Khoảng thời gian này chỉ được đo bằng mili giây, tuy nhiên cũng làm cho âm thanh không còn tròn tiếng nữa.

 

Tính năng Time Alignment giúp làm trễ tín hiệu phát ra ở các loa để giúp âm thanh đến tai người nghe cùng một lúc từ tất cả các loa. Làm cho âm thanh gọn gàng, chi tiết hơn.

Tính năng trễ tín hiệu trên DSP trong hệ thống âm thanh xe hơi Alpine

Tính năng làm trễ tín hiệu

 

3. Chức năng đảo pha (Phase converting)

 

Thông thường khi thi công một dàn âm thanh cơ bản, chúng ta phải chú ý đến cực tính của loa trong lúc lắp đặt. Nếu lắp sai chiều âm dương thì phải đấu lại. Trong DSP có tích hợp vi xử lý để thực hiện đảo pha lại khi một trong các loa bị ngược cực tính, giúp cho hệ thống âm thanh được cộng hưởng.

 

4. Bộ cân bằng âm thanh (Equalizer)

 

Bộ cân bằng âm thanh Alpine

Bộ cân bằng âm thanh Alpine

 

 

Trong không gian ô tô thông thường có rất nhiều tạp âm khi di chuyển như tiếng động cơ của xe hay các âm thanh từ bên ngoài. Điều này sẽ gây ra các tín hiệu nhiễu, sự méo dạng của âm thanh, làm cho âm thanh đến tai của người nghe không còn chính xác hay thậm chí bao gồm các thanh âm không mong muốn làm chúng ta khó chịu. Vậy bộ cân bằng âm thanh có chức năng là cắt giảm, điều chỉnh lại các tần số bị sai biên độ âm thanh, từ đó giúp cân bằng âm sắc trong không gian xe, làm cho âm thanh trong trẻo và hay hơn. 

 

5. Chức năng căn chỉnh âm thanh (Fader/Balance)

 

Độ lớn âm thanh nghe được từ các loa cũng bị giảm dựa trên khoảng cách đến tai người nghe và tùy thuộc vào hướng của loa. Chức năng này giúp cân bằng âm lượng dựa trên khoảng cách từ loa đến các vị trí trong xe.

 

a. Xu hướng thị trường DSP hiện nay

 

Cùng với sự phát triển của công nghệ, DSP cũng đã được nâng cấp rất nhiều theo thời gian. Hiện nay DSP được chia thành nhiều phân khúc dựa vào số kênh như 6 kênh, 8 kênh, 12 kênh, 16 kênh, … đáp ứng được tất cả các nhu cầu khác nhau của khách hàng từ cơ bản đến nâng cao. Ngoài ra, bộ khuếch đại âm thanh cũng được tích hợp vào DSP nhằm cung cấp cho người chơi nhiều giải pháp nâng cấp hơn.

PXE-R600-chinh-hang-alpine

PXE-R600 và bộ điều khiển rời RUX-C600

 

 

Có thể lấy ví dụ bộ xử lý tín hiệu số tích hợp amply 8 kênh PXE-R600 của Alpine. Đây là bộ DSP dành cho những khách hàng có nhu cầu nâng cấp âm thanh cho xe với chi phí vừa phải. Thay vì phải trang bị riêng biệt từng thiết bị là 1 bộ DSP để tùy chỉnh âm thanh và 1 chiếc amply để khuếch đại tín hiệu ra loa, các bạn có thể gói gọn hệ thống bằng 1 sản phẩm duy nhất mà còn tiết kiệm chi phí.

 

Nếu dàn âm thanh của bạn có công suất tương đối cao thì bộ xử lý tín hiệu tích hợp amply 8 kênh PDP-E800DSP của Alpine sẽ là một lựa chọn không thể bỏ qua. Với công suất RMS đầu ra của mỗi kênh lên đến 100W, hoàn toàn có thể trình diễn một sân khấu âm thanh đầy nội lực trong không gian xe của bạn.

 

Ngoài ra Alpine Việt Nam còn có nhiều sản phẩm DSP khác, cho khách hàng lựa chọn phù hợp với cấu hình âm thanh trên xe của mình. Như bộ xử lý âm thanh tích hợp amply 6 kênh PXE-R500, bộ xử lý âm thanh tích hợp amply 12 kênh PXE-0850X và bộ xử lý âm thanh 16 kênh PXE-X09.

Tính năng Bluetooth Streaming - phát nhạc trực tiếp từ DSP bằng kết nối Bluetooth hay tính năng phát nhạc bằng USB cũng đã được tích hợp. Đây là cải tiến giúp giải quyết được bài toán về nguồn phát cho hệ thống âm thanh trên xe. Đối với một số dòng xe không thay được màn hình nguyên bản hoặc đơn giản là chủ xe không muốn thay thế.

 

Chúng ta vẫn có thể có một nguồn phát chất lượng cao trực tiếp trên chiếc DSP được trang bị trên xe. Bộ xử lý âm thanh DSP không những đọc được các file nhạc chất lượng cao hơn (nếu là phát nhạc bằng USB), mà còn có các chuẩn giao tiếp Bluetooth cao cấp, điều này rất thuận cho người dùng khi phát nhạc trực tiếp từ điện thoại, chất âm cũng được cải thiện. Hầu hết các thiết bị DSP đến từ thương hiệu Alpine đều được trang bị tính năng này.

 

Nâng cao trải nghiệm của người dùng là rất quan trọng, vì vậy hầu hết mỗi một bộ xử lý âm thanh DSP hiện tại trên thị trường (như của Alpine) đều được trang bị một bộ điều khiển từ xa, người dùng có thể dễ dàng điều chỉnh qua bài, chọn các tùy chỉnh âm thanh có sẵn (preset) hoặc chọn nguồn phát nhạc…vv.

 

b. Khi nào thì nên sử dụng DSP?

 

DSP kết hợp với loa R-series Alpine

 

 

Đối với mọi người khi sở hữu một chiếc xe của gia đình hay cá nhân mình đều muốn có một dàn âm thanh ưng ý để có những trải nghiệm âm thanh tuyệt vời hơn. Tuy nhiên chúng ta thường băn khoăn, cân nhắc trong việc đầu tư cho xe của mình một bộ xử lý âm thanh phù hợp. Hầu hết đều đến từ 2 lý do là chi phí khá cao và có đáng để đầu tư không.

 

Nếu quay trở lại thời gian trước đây, trên thị trường chỉ có một vài hãng sản xuất DSP (ví dụ DSP của Alpine đã xuất hiện từ rất lâu) và việc căn chỉnh cũng rất phức tạp, đòi hỏi tay nghề kĩ thuật cao dẫn đến giá sản phẩm rất đắt đỏ. Tuy nhiên hiện nay, công nghệ DSP đã phát triển, trên thị trường có rất nhiều hãng sản xuất và rất nhiều model DSP ra mắt tùy vào nhu cầu của người dùng. Giá sản phẩm cũng đã tốt hơn rất nhiều, thấp nhất khoảng từ 10 triệu đến 12 triệu trở lên, các bạn đã có thể chọn cho mình một bộ DSP ưng ý. Chi phí lắp đặt cũng không còn quá cao vì công nghệ đã hỗ trợ tối đa cho công tác căn chỉnh và dễ dàng hơn rất nhiều so với trước đây.

 

Có một lưu ý nho nhỏ khi mua thêm bộ DSP là về sự tương thích của các thiết bị trong giàn âm thanh. Nếu các bạn đã lên một bộ xử lý tín hiệu cho xe hơi của mình thì cũng nên cân nhắc việc thay thế dàn loa để phát huy được tối đa chất âm mà chiếc DSP tạo ra. Không nên giữ lại bộ loa nguyên bản, điều này sẽ gây lãng phí cho số tiền bạn đã bỏ ra cho chiếc DSP.

Chúc các bạn luôn có những trải nghiệm âm thanh tuyệt vời cùng với xế cưng của mình trên mỗi chặng đường!

 

Phone (Zalo): (+84) 978 382 971

Mail: son.nguyen@earth-vietnam.com

Địa chỉ: 299/1 Nguyễn Văn Trỗi, phường 1, quận Tân BÌnh, thành phố Hồ Chí Minh.

===================

Mr. Sơn